ރާއްޖޭގައި ގޭތެރޭގައި ހިނގާ ގިނަ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކަކީ، ދުރާލައި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު އަޅައިފިނަމަ ހުއްޓުވިދާނެ ކަންކަމެވެ. 2018 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 2023 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އެމް.އެން.ޑީ.އެފް ފަޔަރ އެންޑް ރެސްކިއު ސަރވިސަސް އިން 174 އަލިފާނުގެ ހާދިސާއަށް އެޓެންޑްވެފައިވާއިރު، މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ހާދިސާތައް ހިނގާފައިވަނީ ގޭތެރޭގައެވެ. މާލެ ފަދަ، އިމާރާތްތައް ގާތްގާތުގައި ހުންނަ އަދި ސިޑިގޮޅިތައް ހަނި، ތޮއްޖެހިފައިވާ ތަންތަނުގައި، އެއް ފަންގިފިލާގައި ރޯވާ އަލިފާނުގެ އަސަރު ވަރަށް އަވަހަށް އެތައް އާއިލާއަކަށް ފޯރައެވެ.
އުފާވެރި ޚަބަރަކީ، ގޭތެރޭގައި ހިނގާ ގިނަ ހާދިސާތައް ހުއްޓުވޭނެކަމެވެ.
މިފަދަ ހާދިސާތައް ގިނައިން ފެށެނީ އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ ދުވަހަކު ބޭނުންކުރާ ތަންތަނުންނެވެ؛ ބަދިގެއިން، ކަރަންޓު ސޮކެޓަކުން ނުވަތަ އުދުން ފަހަތުގައި ހުންނަ ގޭސްފުޅިންނެވެ. ނުރައްކާ އޮތީ ކޮންތާކުކަން ދެނެގަނެ، ދުވަހީ ދިރިއުޅުމުގައި ރަނގަޅު ކުދި އާދަތަކެއް ގެންގުޅުމަކީ، ބޮޑު ކާރިސާއަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އެޅޭ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެވެ. އަލިފާން ރޯވުމަށް ބޭނުންވަނީ އެންމެ ތިން އެއްޗެކެވެ: އޮކްސިޖަން، އިންދަނަ، އަދި ހޫނެވެ. މިއިން އެކައްޗެއް ނެތިކޮށްލިޔަސް އަލިފާން ނިވޭނެއެވެ. މި ލިޔުމުގައި ހިމެނޭ ގިނަ އިރުޝާދުތައް ބިނާވެފައިވަނީ މި އަސާސުގެ މައްޗަށެވެ.
ގޭތެރޭގައި އަލިފާން ރޯވަނީ ކޮންތާކުން؟
ބަދިގެތެރެއިން
ގިނަ ހާދިސާތައް ފެށެނީ ބަދިގެއިންނެވެ. ތެޔޮ އެއްޗެހީގައި ރޯވުމާއި، އުދާފައި ހުންނަ ތަކެތި ކެކިއެރުން ނުވަތަ ތުވާލިކޮޅެއް ފަދަ އެއްޗެއްގައި އަލިފާން ހިފުމަކީ އާންމުކޮށް ހިނގާ ކަންކަމެވެ.
އުދުން ރޯކޮށް ފައި ބަހައްޓާފައި ނުދާށެވެ. ދާންޖެހިއްޖެނަމަ ނިއްވާލާށެވެ.
ފޮތި، ކަރުދާސް، ޕްލާސްޓިކް ފަދަ އަލިފާން ހިފާ ތަކެތި އުދުނާ ދުރުގައި ބަހައްޓާށެވެ.
ތެލުން ރޯވާ އަލިފާންގަނޑަކަށް ދުވަހަކުވެސް ފެން ނުޖަހާށެވެ. އޭގެ ސަބަބުން އަލިފާންގަނޑު ގޮވައި، އިތުރަށް ފެތުރިގެންދާނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ތާވާގެ މަތި ޖަހާށެވެ، ނުވަތަ ފަޔަރ ބްލޭންކެޓެއް އަޅާށެވެ. އަދި އުދުން ނިއްވާލާށެވެ.
ކައްކަން ހުއްޓާ ހެދުމުގައި ރޯވެއްޖެނަމަ، ދުވެފައި ނުދާށެވެ. ވަގުތުން ބިންމައްޗަށް ތިރިވެ، ފުރޮޅޭށެވެ. މީގެ ސަބަބުން އަލިފާން ނިވޭނެއެވެ.
ކަރަންޓުގެ ކަންކަމުން
ބާ އިމާރާތްތަކާއި، އެއް ސޮކެޓަކަށް ގިނަ އެއްޗެހި ގުޅުމާއި، އަދި ރާއްޖޭގެ ފިނިހޫނުކަމަކީ ކަރަންޓުގެ ސަބަބުން އަލިފާން ރޯވުމަށް މަގުފަހިކުރުވާ ކަންކަމެވެ.
ސޮކެޓްތަކަށް އޯވަރލޯޑް ނުކުރާށެވެ. ފެންކައްކާ ޖަގާއި، އިސްތިރިއާއި، އަވަން އަދި އޭސީ ފަދަ ކަރަންޓު ގިނައިން ނަގާ ތަކެތި ގުޅަންވާނީ ވަކި ސޮކެޓްތަކަށެވެ.
ކޭބަލްތައް ފެންނަން ހުންނަ ގޮތަށް ބަހައްޓާށެވެ. ކާޕެޓް، ގޮދަޑި ނުވަތަ ފަރުނީޗަރުގެ ދަށުން ކޭބަލް ނުގެންދާށެވެ. އެއީ ހޫނު ހިފަހައްޓާނެ ކަމެކެވެ.
އެނދުމަތީގައި ނުވަތަ ބާލީހުގެ ދަށުގައި ބާއްވައިގެން ފޯނު ޗާޖުނުކުރާށެވެ. ޗާޖުކުރާއިރު އުފެދޭ ހޫނު، ފޮތިގަނޑުގެ ސަބަބުން ބޭރުނުވެ ހިފެހެއްޓޭނެއެވެ.
ހަލާކުވެފައިވާ ކޭބަލްތަކާއި، ކަޅުވެފައިވާ ޕްލަގްތައް ބޭނުންނުކުރާށެވެ. އަދި ހޫނު ނުވަތަ އަނދާ ވަސްދުވާނަމަ ވަގުތުން ކަރަންޓުން ވަކިކުރާށެވެ.
ގޭސްފުޅި ބޭނުންކުރުމުގައި
ރާއްޖޭގެ ގިނަ ގޭބިސީތަކުގައި ބޭނުންކުރަނީ ގޭސްފުޅިއެވެ. ރަނގަޅަށް ބޭނުންކުރާނަމަ މިއީ ރައްކާތެރި އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް ލީކެއް އުޅޭނަމަ، ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި މުޅި ބަދިގެއަށް ގޭސް ފުރި، ގޮވުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެއެވެ.
ގޭސްފުޅި އަބަދުވެސް ކޮޅަށް ބަހައްޓާށެވެ. އަދި ވައި ދައުރުވާ ތަނެއްގައި ބަހައްޓާށެވެ. ކަބަޑުތެރޭގައި ނުވަތަ ބޭސްމަންޓްގައި ނުބަހައްޓާށެވެ
ރެގިއުލޭޓަރާއި ހޮޅީގައި ރެނދެއް ނުވަތަ ލީކެއް އުޅޭތޯ ގަވާއިދުން ޗެކްކުރާށެވެ.
ނުކައްކާ ވަގުތުތަކުގައި، ޚާއްޞަކޮށް ރޭގަނޑު ނިދާއިރު އަދި ގެއިން ބޭރަށް ދާއިރު ގޭސްފުޅީގެ ވޭލް ބަންދުކުރާށެވެ.
ގޭހުގެ ވަސް ދުވާނަމަ ހަދާނީ ކިހިނެއް؟
ފޯނު ބޭނުންނުކުރާށެވެ. އަލިފާންދަނޑިއެއް ނުވަތަ ލައިޓަރެއް ނުދިއްލާށެވެ. ކަރަންޓު ސްވިޗެއްވެސް އޮން ނުވަތަ އޮފް ނުކުރާށެވެ. ސްވިޗުން އުފެދޭ ކުޑަ ސްޕާރކަކުންވެސް ގޭހުގައި ރޯވެދާނެއެވެ.
ގޭސްފުޅީގެ ވޭލް ބަންދުކޮށް، ރެގިއުލޭޓަރު ނައްޓާލާށެވެ.
ކުޑަދޮރުތަކާއި ދޮރުތައް ހުޅުވައި، ގޭތެރެއަށް ވައި ވައްދާށެވެ.
އިމާރާތުން ބޭރަށް ނުކުމެ، އެމް.އެން.ޑީ.އެފް ފަޔަރ އެންޑް ރެސްކިއު ސަރވިސަސްގެ ހޮޓްލައިން 118 އަށް ގުޅާށެވެ.
އަލިފާން ރޯވުމުގެ ތެރޭގައި ރައްކާތެރިވުމާ ބެހޭ އިންފޯގްރާފިކްތައްޔާރުވެ ތިބުން
ގޭގައި ބަހައްޓަންވީ މުހިންމު ތަކެތި
އާދައިގެ ކުދި އާލާތްތަކަކުން ކުޑަ އަލިފާންގަނޑެއް ނިއްވާލެވިދާނެއެވެ. ނުވަތަ ބޮޑު ހާދިސާއަކުން ސަލާމަތްވުމަށް ވަގުތު ހޯދައިދޭނެއެވެ.
ސްމޯކް އެލާރމް
ބަދިގެ ކައިރީގައާއި ނިދާ ކޮޓަރިތަކުން ބޭރުގައި ހަރުކުރާށެވެ. ބެޓެރި ރަނގަޅުތޯ ގަވާއިދުން ޗެކްކުރާށެވެ.
އަލިފާން ނިއްވާ ފުޅިއެއް
ގޭތެރެއަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ފުޅިއެއް ހޯދުމަށް ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކާ މަޝްވަރާކުރާށެވެ. އަދި ބަދިގެއާ ކައިރީގައި ފަސޭހައިން އަތުޖެހޭ ހިސާބެއްގައި ބަހައްޓާށެވެ.
ފަޔަރ ބްލޭންކެޓް
އުދުނާ ކައިރީގައި ބަހައްޓާށެވެ. މިއީ ތާވާގައި ރޯވާ އަލިފާން ނިއްވާލަން އެންމެ އަވަސް އަދި އެންމެ ފަސޭހަ ގޮތެވެ.
ސަލާމަތްވެގެން ނުކުންނާނެ މަގު އެނގުން
މާލޭގެ ތޮއްޖެހިފައިވާ އިމާރާތްތަކުގައި ނުވަތަ އަތޮޅުތެރޭގެ އެތައް ފަންގިފިލާއަކަށް ނަގާފައިވާ ގޭގޭގައި، ސަލާމަތްވެގެން ނުކުންނާނެ ގޮތް ކުރީބައިގައި އެނގިފައި އޮތުމަކީ ފުރާނަ ސަލާމަތްކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.
ވެވެން އޮތް ނަމަ، ކޮންމެ ކޮޓަރިއަކުންވެސް ނުކުމެވޭނެ ދެ ގޮތެއް ހޯދާފައި ބަހައްޓާށެވެ (މިސާލަކަށް: ދޮރަކާއި ކުޑަދޮރެއް).
އެންމެން ސަލާމަތްވެގެން ނުކުމެ ބައްދަލުވާނެ ތަނެއް އިމާރާތުން ބޭރުގައި ކަނޑައަޅާފައި ބާއްވާށެވެ.
އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއްގެ ވަގުތުގައި ދުވަހަކުވެސް ލިފްޓު ބޭނުންނުކުރާށެވެ. މަތީ ފަންގިފިލާތަކުގައި އުޅޭނަމަވެސް، އަބަދުވެސް ސިޑިން ފައިބާށެވެ.
އުސް އިމާރާތެއްގައި އުޅޭނަމަ، އަނދިރީގައިވެސް ސިޑި ހުންނަ ގޮތް އެނގުމަށްޓަކައި، އާދައިގެ ވަގުތުތަކުގައި ސިޑިން ހިނގާފައި ފައިބާށެވެ.
އާއިލާއާ މަޝްވަރާކުރުން
ޕްލޭނެއް އޮތަސް އެކަން އަމަލީ ގޮތުން ނުކުރާނަމަ، ބޭނުންޖެހޭ ވަގުތު އެކަން ކާމިޔާބު ނުވެދާނެއެވެ.
އަހަރަކު ދެފަހަރު ގޭތެރޭގައި ފަޔަރ ޑްރިލްއެއް (އަމަލީ ފަރިތަކުރުމެއް) ބާއްވާށެވެ. ކޮންމެ ކޮޓަރިއަކުން ސަލާމަތްވެގެން ނުކުންނަން ނަގާ ވަގުތު ބަލާށެވެ.
ސްމޯކް އެލާރމްގެ އަޑު ހުންނަ ގޮތާއި، އެ އަޑު އިވުމުން ހަދާނެ ގޮތް ކުޑަކުދިންނަށް ދަސްކޮށްދޭށެވެ.
ބިދޭސީ އެހީތެރިންނާއި ކުޑަކުދިން ހިމެނޭހެން، ގޭގައި ކައްކާ ހުރިހާ އެންމެންނަށް ގޭހުގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަޢުލޫމާތު ދީ ވާހަކަދައްކާށެވެ.
އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކުން ރައްކާތެރިވުމާ ގުޅޭ ވީޑިއޯތައް ބައްލަވާލައްވާ
އަލިފާން ނިއްވާ ފުޅި ބޭނުންކުރާނެ ގޮތް
އަލިފާން ނިއްވާ ފުޅި ރަނގަޅަށް ބޭނުންކުރަން އެނގުމަކީ ފުރާނަ ސަލާމަތްކޮށްދީ، އަލިފާނުގެ ހާދިސާތައް ބޮޑެތި ކާރިސާތަކަށް ބަދަލުވުން ހުއްޓުވައިދޭނެ ކަމެކެވެ.
ހަނދާންކުރައްވާ: ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން އެންމެ ފުރަތަމަ — އަލިފާންގަނޑު މާ ބޮޑުނަމަ ނުވަތަ ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާނަމަ، ވަގުތުން އެތަނަކުން ނުކުމެ އެފް.އާރް.އެސް ހޮޓްލައިން 118 އަށް ގުޅާށެވެ.
ގޭސް ލީކުވުން ހުއްޓުވުން
ގޭސް ލީކުވުމަކީ ކޮންމެ ތަނެއްގައިވެސް — ގޭގައި، ރެސްޓޯރެންޓްތަކުގައި، ނުވަތަ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަންތަނުގައިވެސް — ހިނގާފާނެ ކަމެކެވެ. އަދި ކުޑަ ލީކެއްވެސް ރަނގަޅަށް ނުބަލަހައްޓައިފިނަމަ ވަރަށް އަވަހަށް ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކަށް ބަދަލުވެދާނެއެވެ. ގޭސް ލީކުވާކަން ދެނެގަތުމަށާއި، ހުއްޓުވުމަށާއި، އަދި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ގޮތްތައް ދަސްކުރައްވާށެވެ.
ގޭތެރޭގެ އަލިފާނުގެ ސަލާމަތްތެރިކަން
ގޭތެރޭގައި ހިނގާ ގިނަ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތައް ފެށެނީ ކުޑަކޮށެވެ. އަދި މިއީ އާދައިގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ހުއްޓުވިދާނެ ކަންކަމެވެ. ރައްކާތެރިގޮތުގައި ކެއްކުމާއި ކަރަންޓު ބޭނުންކުރުމުން ފެށިގެން، އަލިފާން ނިއްވާ ފުޅިއާއި ސްމޯކް އެލާރމް ތައްޔާރަށް ބެހެއްޓުމާ ހަމައަށް، އަލިފާނުގެ ހިރާސް ކުޑަކުރުމަށް ކޮންމެ ގޭބިސީއަކަށްވެސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅިދާނެއެވެ.
ބަދިގޭގެ އަލިފާނުގެ ސަލާމަތްތެރިކަން
ބަދިގެއަކީ އެންމެ ގިނައިން އަލިފާނުގެ ހާދިސާތައް ފެށޭ އެއް ތަނެވެ. ނަމަވެސް މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ކަންކަމަކީ އާދައިގެ ރަނގަޅު އާދަތަކެއްގެ ސަބަބުން ހުއްޓުވިދާނެ ކަންކަމެވެ. މި ވީޑިއޯގައި ކިޔައިދެނީ ރައްކާތެރިކަމާއެކު ކައްކާނެ ގޮތާއި އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއް ހިނގައިފިނަމަ އަވަހަށް އަމަލުކުރާނެ ގޮތެވެ.
