ރާއްޖޭގައި ވަކި ޚާއްޞަ "ހޫނު މޫސުމެއް" ނޯވެއެވެ. މުޅި އަހަރު ދުވަހުވެސް އޮންނަނީ ފިނިހޫނު މިނާއި އަދި ވައިގެ ތެތްކަން އެއް މިންވަރަކަށެވެ. މިފަހަކަށް އައިސް ރާއްޖޭގެ ހޫނުމިން ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ކުރިން އާދަޔާޚިލާފަށް ހޫނުގަދަ މެންދުރުފަހެއް ކަމަށް ހީވި ވަގުތުތައް، މިހާރު އާންމު ކަމަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.

ހޫނުގެ އަސަރަކީ މަޑުމަޑުން ފެންނަ ކަމެކެވެ. ތޫފާނެއްހެން ކުއްލިއަކަށް ނުވަތަ އަލިފާނެއްހެން ވަގުތުން އޭގެ އަސަރު ނުފެނުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ހަށިގަނޑުން ފެންމަދުވުމާއި، ވަރުބަލިވުމާއި، އަދި ބޯއެނބުރުން ފަދަ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން އޭގެ އަސަރު މަޑުމަޑުން ބޮޑުވަމުންދެއެވެ. މިކަމުގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑީ ކުޑަކުދިންނާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި، މާބަނޑު މީހުންނާއި، ދާއިމީ ބަލިތައް ތަޙައްމަލުކުރާ މީހުންނާއި، އަދި ބޭރުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށެވެ.

ހޫނުގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކުރާ ތަންތަން

ގޭތެރޭގައި

ވައި ވަދެނުކުމެވޭނެ ގޮތް ރަނގަޅަށް ނެތް ކޮޓަރިތަކުގައާއި ތޮއްޖެހިފައިވާ އިމާރާތްތަކުގެ މަތީ ފަންގިފިލާތަކުގައި ވަރަށް އަވަހަށް ހޫނު ހިފަހައްޓައެވެ.

ބޭރުތެރޭގައާއި މަސައްކަތު މާހައުލުގައި

މަސްވެރިންނާއި، އިމާރާތްކުރާ މީހުންނާއި، ބަނދަރުމަތީގައާއި ދޯނިފަހަރުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށް ނުވަތަ އަވީގައި މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ޙަޤީޤީ ނުރައްކާ އޮވެއެވެ.

ނާޒުކު ގިންތިތަކަށް

• ހޫނުގަދަ ދުވަސްތަކުގައި، ޚާއްޞަކޮށް އެކަނި ދިރިއުޅޭ އުމުރުން ދުވަސްވީ އަވަށްޓެރިންގެ ހާލުބަލާށެވެ.

• ކުޑަކުދިންނަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ސަމާލުކަން ދޭށެވެ — އެކުދިންނަށް ވަރުބަލިކަން ނުވަތަ ކަރުހިއްކާކަން ބުނަން އެނގޭނީ ބަލިވުމަށްފަހުގައެވެ.

• މާބަނޑު މީހުން ގިނަގިނައިން އަރާމުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އާންމުކޮށް ބޯ ވަރަށްވުރެ ގިނައިން ފެންބޯންވާނެއެވެ.

• ގަވާއިދުން ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުން، ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން އެ ބޭހުގެ އަސަރަށް ބަދަލެއް އާދޭތޯ ޑޮކްޓަރު ގާތުން އަހައި އޮޅުންފިލުވަންވާނެއެވެ.

ތައްޔާރުވެ ތިބުން

ހޫނުގަދަވުމަށް ތައްޔާރުވެ ތިބުމަކީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ކުދިކުދި އާދަތަކެކެވެ. ރަނގަޅު ތަންތަނުގައި މަދު އެއްޗެހިކޮޅެއް ބެހެއްޓުމާއި، ދުވަހުގެ ތާވަލަށް ފަސޭހައިން ފެތޭނެ ކުދި އާދަތަކެއް ގެންގުޅުމާއި، އަދި ވަށައިގެންވާ މީހުންނަށް ސަމާލުވުން — މިއީ ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރު ރައްކާތެރިވެ ތިބުމަށް ކުރަންޖެހޭ މައިގަނޑު ކަންކަމެވެ.

ގޭގައި ބަހައްޓަންވީ ތަކެތި

ދުވަހުގެ ތާވަލަށް ބަދަލުގެނައުން

އެކަކު އަނެކަކަށް އަޅާލުން

• ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ޞިއްޙީ މައްސަލަތައް ގިނަ ފަހަރަށް ކުރިމަތިވަނީ، އެކަން އަމިއްލައަށް އިޙްސާސްނުކުރެވޭ މީހުންނަށެވެ.

• ހޫނުގަދަ ދުވަސްތަކުގައި އުމުރުން ދުވަސްވީ އަވަށްޓެރިންނަށް ޒިޔާރަތްކުރާށެވެ. ކުރު ވަގުތުކޮޅަކަށް ހާލުބަލާލުމަކީ އެއްވެސް ޚަރަދެއް ހިނގާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

• ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރުގައި ސްކޫލްތަކާއި، ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަންތަނާއި، އަދި މިސްކިތްތަކުގައި ފިނި ފެން ލިބެން ހުންނާނެ ގޮތް ހަމަޖެއްސިދާނެއެވެ.

• ހޫނުގަދަ ވަގުތެއްގައި މީހަކު ހާސްވެފައި ނުވަތަ ބޯއެނބުރޭ ގޮތްވެފައި ހުއްޓާ ފެނިއްޖެނަމަ، އެމީހާ ހުރީ ރަނގަޅަށޭ ހީނުކުރާށެވެ. އެމީހަކު ހިޔާގަނޑަކަށް ގެންގޮސް ފިނިކުރަން ފަށާށެވެ.

ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ޞިއްޙީ މައްސަލައެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ

ހޫނު ބަލި އަވަހަށް ޖެހުމަކީ އަވަހަށް ރަނގަޅުވުމާއި ކުއްލި ހާލަތެއްގައި ހުންނަ ތަފާތެވެ.

ހޫނުގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ވަރުދެރަވުން (ހީޓް އެގްޒޯސްޝަން)

ބޮޑަށް ދާހިއްލުމާއި، ހަންގަނޑު ދޮންފޫޑުވެ ތެތްކަން ހުރުމާއި، ބޯއެނބުރުން، މޭނުބައިކުރުން، ބޮލުގައި ރިއްސުން ނުވަތަ މަސްގަނޑަށް ތަދުވުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެނޭތޯ ބަލާށެވެ. ކުރަންވީ ކަންތައް:

• އެމީހަކު އަވިން ދުރަށް، ފިނި ތަނަކަށް ގެންދާށެވެ.

• ބާއްވާލުމަށްފަހު، ބާރު ހެދުންތައް ދޫކޮށްލާށެވެ.

• ތެތް ފޮތިގަނޑަކުން ނުވަތަ ފަންކާއަކުން ހަންގަނޑު ފިނިކުރާށެވެ.

• ފިނި ފެން ނުވަތަ އޯ.އާރް.އެސް އެތިފޮދު އެތިފޮދުން ބޯންދޭށެވެ.

• އެމީހާއާއެކު މަޑުކުރާށެވެ. 30 މިނެޓް ތެރޭގައި ރަނގަޅު ނުވެއްޖެނަމަ، ޑޮކްޓަރެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދާށެވެ.

ހީޓްސްޓްރޯކް

ހަންގަނޑު ވަރަށް ހޫނުވެ ރަތްވުމާއި، ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން 40 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށްވުރެ މައްޗަށް ދިއުމާއި، ހާސްވުން ނުވަތަ ވާހަކަދައްކަން އުނދަގޫވުމާއި، ވިންދު އަވަސްވުން، ނުވަތަ ހޭނެތުން ފަދަ ކަންކަން ފެނޭތޯ ބަލާށެވެ. މިއީ ޞިއްޙީ ކުއްލި ނުރައްކަލެކެވެ. ކުރަންވީ ކަންތައް:

• ވަގުތުން އެހީތެރިކަން ހޯދާށެވެ. އެންމެ ކައިރީގައިވާ ހޮސްޕިޓަލަކަށް ނުވަތަ ޞިއްޙީ މަރުކަޒަކަށް ގުޅާށެވެ.

• ވެވެން އޮތް އެންމެ ފިނި ތަނަކަށް އެމީހަކު ގެންދާށެވެ.

• އަވަހަށް ފިނިކުރާށެވެ — ލައިގެން ހުރި ހެދުން ފެނުން ތެންމާލުމާއި، ފަންކާކުރުމާއި، ކަރުގައާއި ކިހިލިފަތްދޮށުގައި އަދި އުކުޅުވަޅުގައި ފިނި ތެތް ފޮތިގަނޑު ބާއްވާށެވެ.

• އެމީހާ ހުރީ ހާސްވެފައި ނުވަތަ ހޭނެތިފައި ނަމަ، އެއްވެސް އެއްޗެއް ބޯން ނުދޭށެވެ.

• އެހީތެރިކަން ލިބެންދެން އެމީހާއާއެކު މަޑުކުރާށެވެ.